تبدیل شدن به یک منتقد هنری

۹۶-۰۸-۲۹

دیوید گلیسون امروز مهمان عمارت روبرو بود. این منتقد هنری بریتانیایی در نشستی با عنوان «تبدیل شدن به یک منتقد هنری» که عصر امروز در پلتفرم عمارت روبرو برگزار شد، از تجربیات شخصی‌اش در حوزه‌ی نقد هنر، به ویژه هنرهای تجسمی گفت.
دیوید در ابتدای طرح این گفتمان، اوضاع هنرهای تجسمی و گالری‌های تهران را مشابه آنچه که جریان‌های هنری لندن در دهه ۱۹۸۰ از سرگذرانده‌اند، می‌داند: «این هفتمین سفر است که به ایران داشته‌ام، بعضا از فعالیت‌های هنری این روزهای ایران متحیر می‌شوم. اما در کنار این تحیر، جای خالی نقد به شدت محسوس است.»
او علیرغم این که خود فارغ‌التحصیل دانشگاه لندن در رشته تاریخ هنر است، تحصیل آکادمیک در این رشته را چندان مهم نمی‌داند: «اشتباه تمامی کسانی که می‌خواهند از هنر بنویسند، همین است؛ می‌خواهند مثل دیگر منتقدان بنویسند. نمی‌دانند نویسندگان مطالبی که می‌خوانیم، دریافت‌های خود را نوشته‌اند و نه چیز دیگر. یادم نمی‌رود روزهای اولی که می‌خواستم بنویسم، از بلند کردن قلم وحشت داشتم. اما نوشتن -درباره هنر و به خصوص نقد هنری- اهرمی مهم‌تر از شهود نمی‌خواهد. طبعا که پیشینه ذهنی و مطالعه بی‌فایده نیست، اما همه چیز نیست.»
دیوید با آوردن چند مثال و نشان دادن چند عکس از آثار هنرمندان اروپایی و آمریکایی، موفقیت آن‌ها را مدیون منتقدانی می‌داند که درباره‌ آثار این هنرمندان نوشته‌اند: «یک اصل مهم در هنرهای تجسمی وجود دارد؛ یک اثر زمانی دیده می‌شود و صدا می‌کند، که درباره‌اش نوشته شود. اثر به دنیا می‌آید و تنها چندروزی زنده‌ است، اگر درباره‌اش نوشته شود، جانی دوباره می‌گیرد، در غیر این صورت به زودی می‌میرد.»
از نظر گلیسون که تا کنون دو نمایشگاه از هنرمندان امروز ایرانی در لندن برگزار کرده است، ایران امروز زمینی حاصل‌خیر برای نقد هنری است: «هربار که می‌خواهم به سمت ایران راه بیفتم، دوستانم از من می‌پرسند که چرا ایران؟ و من در جواب می‌گویم کسر زیادی از نمایشگاه‌هایی که خاورمیانه‌ای‌ها برپا می‌کنند، از هنرمندان ایرانی است. ایران جایی‌ست که نوشتن نقد هنری امکان‌پذیرتر است.»

نشست امروز به تلاش عاطفه خاص، مدیر بخش تجسمی عمارت روبر برگزار شد و ترجمه همزمان‌ آن را رها گلستانی بر عهده داشت. این نشست‌های گفتمانی و تعاملی پیش از این نیز بخش‌های مختلف عمارت روبرو برگزار شده است و در آینده نیز برگزار می‌شود.

عکس از مانا جهانگرد